Галоўная

У сярэдзіне 1389-га года Вітаўт сабраў у Гродне князёў і баяраў, якія па тых ці іншых прычынах былі незадаволены дзеяннямі караля польскага і вялікага князя літоўскага Ягайлы. На сходзе Вітаўт заявіў, што краінай завалодалі чужынцы, а горадам кіруе польскі стараста. Князі і баяры прапанавалі захапіць Вільню, а Вітаўта ўзвесці на вялікакняскі пасад. Аднак спроба захопу правалілася, і князю прыйшлося з сям'ёй бегчы да крыжакоў.

Да канца 14 стагоддзі ў Польшчы перапынілася дынастыя польскіх каралёў Пястаў. Апошні з іх, Казімір Вялікі, памёр у 1370 годзе. Польскі трон перайшоў да Вугорскага караля Людовіка, чыя старэйшая дачка Марыя была жонкай чэшскага караля і брандэнбургскага маркграфа Жыгімонта, які мог стаць польскім каралём. Не жадаючы мець на сваім пасадзе прадстаўніка германскай дынастыі, польскія магнаты і шляхта ўгаварылі Марыю адпусціць да іх сваю малодшую дванаццацігадовую дачку Ядзвігу. Па прыездзе ў Польшчу дзяўчынка была аб'яўлена польскай каралевай. Быў, аднак, у гэтай сітуацыі адзін няпросты нюанс, справа ў тым, што да моманту абвяшчэння польскай каралевай Ядвіга ўжо была заручана з аўстрыйскім герцагам Вільгельмам, і, у выпадку вяселля, Польшча атрымлівала б такога непажаданага для сябе караля нямецкіх кровей. У выніку каралеўства далучылася б да Свяшчэннай Рымскай Імперыі, што для Польшчы стала б палітычнай смерцю.

Вялікі князь літоўскі Ягайла, каб вярнуць уладу, якую ў яго адабралі яго дзядзька князь Кейстут і стрыечны брат Вітаўт, у 1382 годзе звяртаецца па дапамогу да крыжакоў. Тэўтонскі ордэн дапамагае Ягайла войскамі, і ён вяртае сабе трон. За аказаную дапамогу ў вяртанні вялікакняскага пасаду Ягайла вымушаны быў расплаціцца з Тэўтонскім ордэнам.

Пасля смерці Вялікага князя Літоўскага Альгерда ў 1377 годзе, па завяшчанні літоўскі прастол атрымаў у спадчыну яго сын Ягайла. Яго брат Кейстут, які кіраваў княствам разам з Альгердам, прыняў гэты завяшчанне і прызнаў Ягайлу Вялікім князем Літоўскім. Кейстут са сваім сынам Вітаўтам таксама падтрымалі Ягайлу ў міжусобнай вайне за княскі пасад са старэйшым сынам Альгерда Андрэем Полацкім і дапамаглі адбіць Полацак.

Бурмістэрска-радзецкі суд - у дадзеным судзе старшынёй быў Бурмістр, а гэтак жа ў яго склад уваходзілі радцы. Гэты суд разглядаў справы мясцовых гараджан і дзейнічаў адначасова з войтаўска-лаўніцкім судом у гарадах, якія атрымалі магдэбургскае права. Бурмістэрска-радзецкі суд пераважна разбіраў нязначныя правапарушэнні гараджан.

Асэсар - член задворнага, асэсарскага, маршалкоўскага, соймага ці іншага суда, дзе прысуд выносіўся калегіяльна.
Віж - асоба, якая выконвала функцыю сведкі. У яго службовыя абавязкі ўваходзіла: агляд месца здарэння, даследаванне месцаў злачынстваў і падача аб іх зняволення суду, афіцыйнае сведчанне ў судзе аб фактах правапарушэння. Віж прызначаўся ваяводам, старастам, падстаростым, пісарам. Пасада была скасаваная пасля ўвядзення пасады вознага.